خوشنویسی ایرانی؛ آواز قلم در رقص هزار هزار ساله
نی نگار
۱۴ شهریور ۱۴۰۴
584 بازدید
در سرزمین کهن ایران، هر آن که قلمی در دست گرفت و بر صفحهی خام نوشت، در واقع آواز روح را به تنِ واژه و تصویر میبخشید. این هنر والا، که با نام خوشنویسی ایرانی شناخته میشود، جلوهای است از همآمیختگی زیبایی، فرهنگ و تاریخ – رقصی شکوهمند بر لبواژگان.
نگاهی به مقالات خطوط ایرانی:
🌱 ریشهها و آفرینش خطوط کلاسیک
پس از طلوع اسلام در قرن هفتم هجری، ایرانیان، الفبای عربی را پذیرا شدند و آن را با خود ترکیب کردند. آنان چهارتا حرف بر آن افزودند؛ تا با ۳۲ حرف خلقشده، دری تازه در نگارش فارسی گشوده شود.
در قرن چهارم هجری قمری، ابن مقله شیرازی و برادرش، با طرح شش خط اصلی (محقق، ریحان، ثلث، نسخ، رقاع و توقیع) بنیان خوشنویسی کلاسیک را نهادند و دوازده اصل زیباییشناسی نوشتار را تدوین کردند.
🖋️ ظهور خطوط ایرانی اصیل: تعلیق، نستعلیق و شکستهنستعلیق
چون نسیم مهر، خط تعلیق (ترسل) در سدهی هفتم هجری جوانه زد؛ فرزند خطوط نسخ و رقاع، که آغازی بود بر سرزمین حروفی ایرانی. در سدهی هشتم هجری، میرعلی تبریزی، این سرآغاز را در آغوش گرفت و با ادغام نسخ و تعلیق، نستعلیق را آفرید؛ خطی موزون، ظریف و پرآوازه که زیباترین خط فارسی لقب گرفت.
در سدههای آغازین، دو سبک برجسته از نستعلیق پدید آمد: سبک جعفر تبریزی (که در شاهنامهی بایسنقری به کار رفت) و سبک خوارزمی (در غرب کشور رواج یافت).ولی آسمان خوشنویسی به ظهور میرعماد حسنی در سدهی یازدهم روشن شد؛ کسی که نستعلیق را به اوجی رساند که نزدیک چهارصد سال است الگویی جاودانه باقی مانده.
با نیاز به نوشتار سریعتر و پویا، خط شکستهنستعلیق در سدهی یازدهم هجری خلق شد. مرتضیقلی خان شاملو نخست آن را بنیان نهاد و درویش عبدالمجید طالقانی آن را به کمال رساند؛ گونهای دلنشین، خوانا و روان.
نگاهی به کتاب مرقع مینا به خط میرعماد حسنی:
🏛️ دورههای شکوفایی
نظرات
برای ثبت نظر ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید
ورود
هنوز هیچ دیدگاهی ثبت نشده!
اولین نفری باش که به این مقاله نظر میدی.
